عَنْ أَبِي عَبْدِاَللَّهِ (علیهالسلام) قَالَ: تَعَلَّمُوا اَلْعَرَبِيَّةَ فَإِنَّهَا كَلاَمُ اَللَّهِ اَلَّذِي تَكَلَّمَ بِهِ خَلْقَهُ. (الخصال)
امام خمینی(ره): «نگویید که لغت عربی از ما نیست، لغت عربی از ماست، لغت عربی لغت اسلام است و اسلام برای همه است.»
مقام معظّم رهبری: «زبان عربی کلید گنجهای علوم اسلامی ماست. بر شماست که تلاش کنید که این زبان عزّت گذشته خود را به دست آورد. چرا که این زبان، زبان قرآن ماست. همانطور که زبانی است که با آن میتوانیم با یک میلیارد و نیم مسلمان عرب زبان و غیر عرب زبان صحبت کنیم.»
با توجه به عربی بودن منابع اصلی علوم اسلامی و ضرورت مهارت افزایی طلاب محترم برای بکارگیری صحیح این علوم در زمینههای مختلف، ایجاد این رشته لازم و بدیهی است.
سابقه رشته ادبيات عرب در جامعة الزهرا (علیهاالسلام)
رشته ادبیات عرب در سال1382 ـ همزمان با ایجاد سایر رشتههای تحصیلات تکمیلی ـ پس از تصویب هيأت امنا از سوی معاونت آموزش تأسیس شد و چهار دوره متوالی با همین نام اجرا شد. پس از آن به پیشنهاد جامعه الزهرا علیهاالسلام و مرکز مدیریت خواهران از عنوان ادبیات عرب به مدرسی ادبیات عرب تغییر نام داد و از سال تحصیلی 94-95 با عنوان جدید به کار خود ادامه داد و در سال 1395 نیز گرایش مدرسی ادبیات عرب در سطح 2 به عنوان مقدمه ورود به سطح 3، به این برنامه افزوده شد.
تعریف رشته
طلاب در سطح 3 مدرسی ادبیات عرب به فراگیری ادبیات عرب، مهارتها و روشهای تدریس میپردازند و توانایی تدریس و تحقیق در موضوعات مرتبط با رشته فوق را پیدا میکنند.
اهداف
آشنایی با مبانی علمی تدریس و مهارت های آن
آشنایی با منابع، متون، تاریخ و ادوار ادبیات عرب
آشنایی با آراء، روشها و مکاتب مهم در ادبیات عرب
آشنایی با مبانی علمی تدریس دروس ادبیات عرب
تأمین استاد جهت تدریس دروس ادبیات عرب
تربیت طلاب مستعد به منظور ورود به مقاطع بالاتر در زمینه های مختلف آموزشی و پژوهشی
ضرورتها
عربی بودن متون و منابع اسلامی و توقف فهم آنها بر شناخت ادبیات عرب
تأکید آموزه های دینی بر استفاده از اساتید متخلق، متخصص و توانمند
نیاز طلاب و مدارس علمیه کشور به اساتید متخصص در ادبیات عرب و آشنایی با مبانی و مهارتهای تدریس.
سياستها
اهتمام به تعالی اخلاقی و تقویت تعبد و تعهد دینی
اهتمام به تقویت استقلال فکری و اعتماد به نفس در مسائل علمی و مهارتی
تأکید بر پویایی برنامههای آموزشی، پژوهشی و توجه به نیازهای روز و هماهنگی برنامههای مدرسی با برنامههای جاری آموزشی
شناسایی طلاب مستعد
زمینههای فعالیت فارغالتحصیلان
تدریس دروس ادبیات عرب
پژوهش و تحقیق در زمینه های مرتبط با ادبیات عرب
«مواد درسی رشته مدرّسی ادبیات عرب»
جدول دروس گرایش مدرّسی ادبیات عرب (سطح 2)
(لازم به ذکر است این دروس به عنوان پیش نیاز برای ورود به دوره سطح سه پیوسته ارائه شده است.)
ردیف | نام درس | واحد |
1 | نحو تکمیلی 1 و 2 | 8 |
2 | مکالمه 1و 2 | 4 |
3 | فقه اللغه | 2 |
4 | متن خوانی | 2 |
5 | عروض و قافیه | 2 |
6 | تعلیم و تربیت اسلامی | 2 |
7 | حروف | 2 |
8 | تحليل ادبي صحيفه سجاديه | 2 |
9 | کارکرد ادبیات عرب در فهم دین | 2 |
10 | مکاتب نحوی | 2 |
11 | روزنامه خوانی | 2 |
جمع کل واحدهای گرایشی | 30 |
کلیات و جدول دروس رشته مدرسی ادبیات عرب در مقطع سطح سه
عنوان واحد |
تعدادواحد |
دروس عمومي |
30 |
دروس تخصصي (با احتساب پایان نامه) |
72 |
جمع واحدها |
102 |
عناوين و مشخصات تفصيلي دروس
- دروس عمومي
دروس عمومي، گر چه در تمامي رشتههاي سطح سه، مشترك است؛ اما سعي ميشود محتواي آن، متناسب با اهداف رشته مدرسي ادبيات عربي، گزينش شود.
نام درس |
واحد |
|
1 |
فقه 1 و 2 و 3 و 4 |
12 |
2 |
اصول 1 و 2 و 3 و 4 |
8 |
3 |
تفسیر قرآن 1 و 2 |
4 |
4 |
عقاید خاص شیعه 1و2 |
4 |
5 |
تجزیه و ترکیب |
2 |
جمع کل واحدهای عمومی |
30 |
- دروس تخصصی
نام درس |
واحد |
|
1 |
صرف تكميلي |
4 |
2 |
نحو تكميلي 1 و 2 |
8 |
3 |
نحو تكميلي 3 |
4 |
4 |
نحو تكميلي 4 |
4 |
5 |
تجزيه و تركيب 1 و 2 |
4 |
6 |
بلاغت تكميلي 1 و 2 |
6 |
7 |
فقه اللغه |
2 |
8 |
اصول و فنون ترجمه(عملي) |
2 |
9 |
تاريخ ادبيات عرب 1 و 2 |
4 |
10 |
متون ادبي جديد |
2 |
11 |
متون درسي 1 و 2 |
4 |
12 |
منبعشناسي(عملي) |
1 |
13 |
تحليل ادبي نهجالبلاغه |
2 |
14 |
كارورزي(عملي) |
1 |
15 |
اعراب القرآن (نظري و عملي) |
1 |
16 |
اعجاز ادبي قرآن كريم |
2 |
17 |
نقد ادبي |
2 |
18 |
فنون و روش تدريس |
2 |
19 |
اخلاق مدرسي |
2 |
20 |
سنجش و ارزشيابي(عملي) |
1 |
21 |
تكنولوژي آموزشي |
2 |
22 |
تعليم و تربيت اسلامي |
2 |
23 |
اصول و فنون مشاوره و راهنمايي |
2 |
24 |
روانشناسي تربيتي |
2 |
25 |
مديريت و برنامهريزي آموزشي |
2 |
26 |
پایاننامه |
4 |
جمع کل واحدهای تخصصی |
72 |